[2021] A Model Recommendation For Saving-Based Finance System In Compliance With Islamic FinancePrinciples. 1. Baskı. 2021, İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.
[2019] Konut Finansmanında Elbirliği Sistemi: Müşterilerin Elbirliği Sistemi Tercihleri Üzerine Bir Araştırma 1. Baskı. 2019, İstanbul: Eminevim Yayınları
Tasarruf Finansman Sisteminin İslâmi Finans İlke ve Esaslarına Uygunluğunun Sağlanmasında; İslâmi Finans İlkeleri Bakımından Önemli Bir Unsur Olan “Sharia Board” (Danışma Komitesi) Yapılanması İlgili Mevzuatta Mutlaka Yer Almalıdır.
İbn Haldun Üniversitesi Tasarruf Finansman Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin 7 Ocak 2025 tarihinde düzenlediği “Tasarruf Finansman Sisteminin Gelişimi ve Barındırdığı Fıkhî Problemler Çalıştayı” sonrasında takipçilerimden oldukça yoğun geri dönüşler aldım.
Konuyu herkes, doğal olarak, kendi uzmanlık alanı üzerinden değerlendirdi. Ben ise sistemi bir bütün olarak ele alıyorum: iş modeli, İslami finans ve fıkhi yönleri, ayrıca ürün çeşitliliği sınırlı olan İslami duyarlılığa sahip müşteriler açısından.
Çalıştayda gündeme gelen önemli konulardan biri “faizsizlik” meselesiydi. Müzakereye katkı sağlayan akademisyen arkadaşlar, bazı şirketlerin “faizsiz” diyerek satış yaptığını ifade etti. Bu önemli bir konu.
2019 yılında Eminevim’de çalışırken düzenlediğimiz bir toplantıda, reklamlarımızda insanların dini hassasiyetlerini merkeze alan “faizsizlik” vurgusu yerine, sistemin farklı yönlerini öne çıkararak yeni bir reklam kampanyası yapılması gerektiğini dile getirmiştim.
Aynı şekilde, 2020-2021 yıllarında Tasarruf Finansman Yasa Tasarısı üzerine çalışırken de sistemin işleyişinin İslami finans ilke ve esaslarına uygunluğuna vurgu yapıldı. Yasa ve yönetmelikte bu ifadeler ağırlıklı bir şekilde yer aldı. Ancak İslami finans esaslarına uygunluğu sağlamada önemli bir unsur olan “sharia board” (danışma komitesi) yapılanmasının oluşturulması, ilgili mevzuatta yer almadı.
Oysaki danışma komitesi oluşturulması büyük bir gerekliliktir. İslami finans ilke ve esaslarına göre faaliyet gösteren kurumlar, yönetim kuruluna bağlı ancak icradan bağımsız bir “danışma komitesi” kurmalı veya bu hizmeti dışarıdan sağlamalıdır.
İslami finansal ürünler sunmak isteyen bir kurumun ilk adımı, “Sunulacak ürün ve hizmetlerin İslam hukukuna uygunluğunun denetlenmesi ve faaliyetlerin bu ilkelere uygun şekilde yürütülmesi” için bir “sharia board” veya en azından bir “sharia counselor” (İslami finans danışmanı) atamak olmalıdır. Hatta İslami finansal ürünler sunmak isteyen bir kurum için en önemli gerekliliklerden biri, bir “Sharia Supervisory Board” (İslami Denetleme Kurulu)varlığıdır.
Kanun koyucu ilgili mevzuata bu temel yapıyı düzenlediğinde, faizsizlik unsuru şirketler için yalnızca bir “PR stratejisi” olmaktan çıkar; bunun yerine İslami finans esaslarının bir gereği olarak sistemin ayrılmaz bir parçası haline gelir. Böylece hem ‘tasarruf finansman sistemi’ barındırdığı fıkhî problemlerden önemli ölçüde kurtulmuş olur hem de müşteriler doğru şekilde bilgilendirilmiş olur.
Murat Ergüven’in bildiri, makale ve kitap çalışmaları
I- AKADEMİK MAKALELER
[1] Tasarrufa Dayalı Finans Sisteminin Sürdürülebilirliğinin Sağlanması ve Finansal Ekosistem İçinde Yerini Alması Üzerine Bir Araştırma, FESA, Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Aralık 2020, Cilt: 6, Sayı: 4. (M. Ergüven, F. Kaya).
[2] Konut Finansmanında Elbirliği Sistemi: Müşterilerin Elbirliği Sistemi Tercihleri Üzerine Bir Araştırma, Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Temmuz 2016, Sayi:13. (M. Ergüven, F. Kaya).
[3] A Study on Factors Affecting Customers’ Preferences of Cooperation System in Housing Finance. International Research Journal of Applied Finance ISSN 2229 – 6891 Vol. VI Issue – 9 September, 2015, (M. Ergüven, F. Kaya).
II- AKADEMİK BİLDİRİLER
[1] İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Uluslararası 2. Tasarruf Kongresi, 30-31 October, 2020
[2] Tasarrufa Dayalı Finans Sistemi ve Covid-19 Gibi Krizlerden Etkilenmemesi İçin Yasal Düzenleme Gerekliliği, Online International Conference of COVID-19 (CONCOVID) June 12-13-14, 2020
[3] Tekâfül Sigorta ve Türkiye İçin Önemi, ICOIEF-2018, International Congress on Islamic Economy and Finance: The Past and The Present, Safranbolu/Karabuk/Turkey, 27th-29th September 2018, s. 414 (M. Erguven, F. Kaya).
[4] Güneş Enerjisi Sistemi Yatırımında Elbirliği Sistemi, ENSCON-2018, International Congress of Energy, Economy and Security. Proceedings Book. Istanbul/Turkey.
[5] Banka Dışı Faizsiz Konut Finansmanında Elbirliği Sistemi, ISEFE-2018, International Congress of Islamic Economy, Finance and Ethics. Proceedings Book. Istanbul/Turkey.
[6] Banka Dışı Faizsiz Finans Sistemi Olan Elbirliği Sisteminin İnsani Finans Yönü, ICOMEP-2018 SPRİNG, International Congress of Management, Economy and Policy. Istanbul/Turkey.
[7] Tarım Yatırımında Elbirliği Sistemi, YEKAS-2018, Yerel Kalkınma Sempozyumu Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu/Turkey.
[8] Aile Şirketlerinde Kurumsallaşmanın Sürdürülebilirlik Açısından Önemi, USAK-2017, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Kongresi, International Social Research Congress 20 – 22 Nisan 2017, Istanbul/Turkey. ISBN: 978-605-82729-0-3, C. VI, s. 1709-1725, (M. Ergüven, F. Kaya).
[9] Konut Finansmanında Elbirliği Sistemi: Müşterilerin Elbirliği Sistemi Tercihleri Üzerine Bir Araştırma, ICISEF-2015, International Congress on Islamic Economics and Finance. 21-23 October, 2015, Sakarya/Turkey (M. Ergüven, F. Kaya).
